http://www.aict-iatc.org/

GÜNGÖR DİLMEN’E SAYGI: “AŞKIMIZ AKSARAY’IN EN BÜYÜK YANGINI”

İstanbul Devlet Tiyatrosu, kısa süre önce sonsuzluğa uğurladığımız oyun yazarı,

dramaturg Güngör Dilmen (1930-2012)'e saygı duruşunda bulunuyor ve onun

"Aşkımız Aksaray'ın En Büyük Yangını (Mitos-Boyut Yayınları-"Toplu Oyunları-2"/

1996) " başlıklı oyununu Faik Ertener'in rejisiyle sahneliyor.

KONU

Umarım malûmunuzdur, 19. yüzyıl sonlarında, saraydaki cariyelerden dokuz yıllık

hizmet süresini dolduranlar, "ıtıkname" yani bir anlamda özgürlük belgelerini alarak

"çırağ" edilirlermiş. Azat edilen bu cariyeler elmas, küpe, yüzük gibi ziynet eşyaları

yanı sıra, altın saati de kapsayan bir çeyiz takımıyla saraydan çıkarılır, bir de

ikametgâh tahsis edilerek uygun kişilerle evlenmelerine müsaade edilirmiş.

Güngör Dilmen, bu oyununda tema'sını Mahitab Hatun adını verdiği "çırağ" edilmiş

bir cariye üzerine bina etmiş. Konuyu eski İstanbul Aksaray'da bir mahalleye

yerleştirmiş. Siyasal, kültürel ve sosyal olaylar üzerine düşünüp fikir üretmeye

çalışırken batıyı izleyen ve hatta taklit eden "yarı aydın" Firuz Bey karakterinin

etrafını, mahalledeki tulumbacılar ve Firuz Bey'in oğlu gibi sevdiği Müzisyen Artin

ile çerçevelemiş. Firuz Bey, Artin'in yararı için, yani Artin'i parlak bir geleceğe

kavuşturmak adına Mahitab Hatun'la aralarını "bulmak" çabasına girişmiş.

YENİÇAĞ DÜŞÜNCESİ

Oyun Firuz Bey'in Artin'in Mahitab Hatun ile işi pişirtmesi, birbirlerine aşklarını ilan

ettirmesi ve mahalledeki tulumbacılar, kadınlar, gençler, çocuklarla, şarkılarla,

danslarla gelişiyor ve Güngör Dilmen sonuç itibariyle, nedeni bilinmeyen 1911 Büyük

Aksaray yangınını Mahitab-Artin aşkı ile ilişkilendiriyor.

"Aşkımız Aksaray'ın En Büyük Yangını", Cem İdiz'in kültürel birikimimizin kodlarını

taşıyan müzikleri, Melik Can Zaman'ın Müzik Direktörlüğü'nde Müge Öznalcı

(Piyano), Seren Kuloğlu (Keman), Kahraman Şirin (Kanun) ve Hikem Çamdalı

(Klarnet) dörtlüsünün icrasıyla "Müzikli Oyun" olarak sahneleniyor.

ERTENER'İN REJİSİ

Faik Ertener enerjisi hiç düşmeyen, müzikleri ve danslarıyla seyirciye keyifli anlar

yaşatan bir oyun hedeflemiş, yıllardır aşkı arayan, aşka âşık, bulduğunu sandığında

ise aşkı için her şeyi göze alan Mahitab'ın bu uğurda bütün Aksaray'ı yaktıran

dramını ilk bölümde komedi, ikinci bölümde dram motifleriyle bezeyerek sahneye

yansıtmış.

Tiyatro sözcüğünün kökeninde görme fiili olduğundan, doğal olarak oyunun görsel

olmasını arzulamış.

Planları, girişleri, çıkışları ve temel öğeleri titizlikle hazırlamış, ama kanımca metni

olgunluğundan soyutlamış.

Oyuna bir takım ölçüler, hareketler, ritimler katmış, ama gelişme tablolarında

söylemek istediğini iyi anlatamamış.

Yazarın oyun kişilerini yaratırken, insanın bio-psiko-sosyal bir varlık olduğu gerçeğini

vurguladığını göz ardı etmiş. Bu yüzden olsa gerek, karakterler çok boyutluluklarını

kaybetmiş. Örneğin, Firuz Bey'in bilinçli olarak Artin'e gelecek sağlama seçimi,

seçime yönelişi, eylemi, bilinçaltında tuttukları sahneye hiç mi hiç yansımamış.

Kızmak, darılmak yok, bu oyun olmamış.

YARATICI KADRO

Olmamış, hatta Yeşim Alıç'ın dans eden oyuncuların vücutla teknik donanımlarını

bir armoni içinde toplamayı başaran dans düzeni; Osman Şengezer'in bir müzikli

oyun için fevkalade işlevsel, sahneye ruh veren dekoru; Önder Arık'ın Şengezer'in

dekorunun "iyilik perisi" niteliğindeki ışık tasarımı; Mihriban Oran'ın "eh" kıvamındaki

kostümleri dahi oyunu kurtaramamış.

Turan Günay, Demet İyigün, Ergun Akvuran, Ayşe Tunaboylu, Macit Sonkan, Emine

Şule Gezgöç, Lale Gençtürk, Ebru Saçar, Özlem Çakar, Eda Demirsoy, Gözde Akın,

Kübra Kip, Nermin Koçak, Neşe Ceren Aktay, Nilay Aydınalp, Özge Korkmaz, Tuğba

Aydınlıoğlu, Cem Öntaş, Murat Turhan, Oğuz Turgut Genç, Onur Sülen, Ozan Emre

Altın, Serdar Aydın, Umut Külen, Ümit Deniz, Emre Akarsu, Hıdırcan Bal, Okyanus

Dayıoğlu'nun oyunculukları mı?

Ne diyeyim?

Döktükleri tere kurban...

İyisi mi emeklerine sağlık diyeyim, başka da bir şey demeyeyim.

Hakkında

Tiyatro Eleştirmenleri Birliği (TEB), İstanbul'da yerleşik olan bir sivil toplum kuruluşu'dur. 1990 yılında 35 üyenin katılımıyla kurulan...

devamı için

Takip Et

Bilgi İletim