http://www.aict-iatc.org/

Sanatçı adayları şimdi profesyonelliğe geçiş aşamasında.

GENÇLER GELİYOR

Egemen siyasal gücün, devlet erkini kullanarak 'tiyatroyu adam etme' yönelimi yasal düzleme getiriliyor. Son noktası konmamış olmasına karşın, temel çizgiler belirginleşiyor. Sanat kuruluşlarının ve ilgili sivil toplum örgütlerinin katılımını dışarda bırakan bu 'yaptırım' özellikli tepeden inme oluşum, en çok profesyonelliğe geçiş aşamasındaki sanatçı adaylarını etkileyecek.

Bu gençler şu anda yıl boyunca yaptıkları çalışmaları seyirci karşısında sınıyorlar. İşte Ankara'da izleyebildiklerim...

Gorki'nin 'Küçük Burjuvalar'ı

H.Ü. Devlet Konservatuarı'nca sunulan 'Küçük Burjuvalar'ı Erhan Gökgücü sahnelemiş. Çarlık Rusya'sının son döneminde, çöküşteki toprak ağalığı ile yükselişteki işçi sınıfının değerleri arasında bocalayan, bunalımlarını gevezelikle ve öfkeyle açığa vuran insanların yaşamından doğalcı bir kesit sunuyor Gorki. Hüznü gülmeceyle, fırtınayı sessizlikle damıtarak...

Gökgücü'nün geniş bir alana yerleştirimiş ev dekoru içinde devindirdiği genç sanatçılar, Gorki'nin Çehov'a en çok yaklaştığı bu oyununda, gülünesi olanla acınası olanın iç içeliğini bir müzik yapıtını icra eder gibi sunuyorlar. Seyircinin duygudaşlığını dışlamadan, ama yazarın eleştirel bakış açısına da ışık yakarak...

Dürrenmatt'tan 'V. Frank'

Ankara Üniversitesi DTCF Tiyatro Bölümü'nce sunulan 'V. Frank', hile ve şiddet yoluyla para imparatorluğu kuran Frank ailesini anlatıyor. Dürrenmatt, kapitalizmin 'vazgeçilmez'i sayılan 'banka' olgusunu groteskleştirerek 'sömürü' ve 'soygun' düzeniyle ilişkilendirmektedir.

Dr. Kadir Çevik'in hızla akan bir tablolar düzenine ustaca yerleştirdiği yapım, söz ve hareket bağlamında iyi özümsenmiş, rahat bir oyunculukla sunuluyor. Oyunculuğun renkli ve keyifli olması güzel. Ne ki, 'grotesk' dozunun, yapımın ilk sunulduğu 27 Mart'tan bu yana gitgide 'sıradan abartı'ya dönüştüğü, 'seyirciye oynama' eğiliminin 'doğaçlama'ya iyice kapı açtığı gözlemleniyor.

'Bir Evladın Terbiye Hadisesi'

DTCF Tiyatro Bölümü'nün bir başka katkısı da yazarlık ve yönetmenlik yönünde. Araştırma Görevlisi Şamil Yılmaz'ın 'Bir Evladın Terbiye Hadisesi' başlıklı metnini Tiyatro Garaj (1112) için sahneleyen Doç Dr. Tülin Sağlam, Hakan Salınmış ve Aylin Saraç'ın oluşturduğu profesyonel oyuncu ekibiyle, yalın ama hoş buluşlar içeren bir sahne anlatımı kotarmış.

Yılmaz'ın oyunu iki farklı eksende oluşuyor. Biri, hızla büyüyen dev çocuğun özgürce var olma sorunu, öteki de toplumsal/politik kısıtlamaların söz konusu olduğu bir ülkede, öyküyü dillendiren iki Anlatıcı'dan birinin ödünsüz, ötekinin de çekinceli duruşu arasındaki zıtlık...

'Şeyh Bedreddin Destanı'

Kadrosu gençlerle yenilenmiş Ankara Deneme Sahnesi Nazım'dan sahneye uyarlanan 'Şeyh Bedreddin Destanı'nı sunuyor. Yapımın yıldızı, 'prosodi' sağlama yeteneğini Nazım'ın dizelerindeki vurgu ve heceleri müzik ölçeğinde değerlendirerek gösteren besteci Dr. Nedim Yıldız. Bu çalışması, tiyatroda sözlü müzik için üretim yapan herkese örnek olmalı.

Önyargılardan, baskıdan, şiddetten uzak bir dünya özleminde Şeyh Bedreddin ile buluşan Nazım'ın yapıtını, her zamanki -Anadolu ritüellerine dayalı- koreografi anlayışıyla sahneleyen Prof. Dr. Nurhan Karadağ, 'anlatıcı koro'nun parlak performansını görsel olarak da çarpıcı, farklı kılacak bir düzenleme düşünebilirdi. Dahası, sahne değişimleri için ışıkların pek çok kez –akış bozularak- karartılmasını engelleyecek önlemler alınabilirdi.

'Mrozek'ten 'Polisler'

Polonya'nın 'kapalı rejim' dönemindeki en popüler yazarı Mrozek'in ünlü 'Polisler'ini Bilkent Tiyatro Bölümü öğrencileri İlham Yazar'ın rejisiyle sahneliyor. Metne hınzırca işlenen gülmece öğeleriyle 'gerçek' ile 'grotesk'in sınırında seyreden, belirli bir rejimin güncel politik-toplumsal yasaklar/kısıtlamalarına dolaylı göndermeler yaparken, eleştiri çerçevesini evrensel bir düzleme yayan bir kara güldürü var karşımızda.

Baskı ve işkence uygulamaları sonucunda suç işleme oranının sıfırlandığı bir korku toplumunda, artık emniyet örgütüne gerek kalmayacağından korkularak, polis eliyle suç ve suçlu yaratma çabasını dile getiren 'Polisler' müthiş enerjik bir hareket düzeni içinde, tam dozunda bir grotesk anlatımla, gülmece düzeyi dengeli, soluklu yorumlarla dile getiriliyor.

Tiyatromuzu bu gençler sırtlayacak...

(Cumhuriyet, 28 Mayıs 2013)

Hakkında

Tiyatro Eleştirmenleri Birliği (TEB), İstanbul'da yerleşik olan bir sivil toplum kuruluşu'dur. 1990 yılında 35 üyenin katılımıyla kurulan...

devamı için

Takip Et

Bilgi İletim