http://www.aict-iatc.org/

KIVAMINI BULAMAMIŞ NEIL SIMON YAPIMLARI

60'lı yıllardan bu yana, 'satış' açısından en parlak A.B.D.'li oyun yazarları arasında yer alan Neil Simon, 40 dolayındaki oyunuyla bizim tiyatrolarımızın da 50 yıldır gündeminde.

İlk oyun 'Borusunu Öttüren' 1963 yılında Dormen Tiyatrosu'nda sahnelenmişti. Pek çok kez sahnelenen 'Bir Garip Çift', 'Çıplak Ayak', 'İkinci Bölüm' gibi Neil Simon oyunlarında, Müşfik Kenter'den Metin Serezli'ye, Cihan Ünal'dan Çetin Tekindor'a, Nisa Serezli'den Göksel Kortay'a, birçok 'yıldız' sanatçı yer aldı.

Nedim Saban'ın 1992'de sahnelediği Tiyatro Kare yapımı 'Müziksiz Evin Konukları' Macide Tanır'ın son sahne çalışması olarak belleklere kazınmıştı. 'Brighton Beach Anıları'nın 1989'da Alpay İzbırak'ın parlak rejisiyle oluşturulmuş Ankara Devlet Tiyatrosu yapımında, ergenlik çağındaki Simon'u oynayan Sabri Özmener'in yorumu da unutulmazlar arasındadır.

Gülmece ve duygusallıkla harmanladığı oyunlarına bir ölçek de popüler psikoloji ekleyerek, yüzeysel Broadway parıltılarına 'derinlik' duygusu katmaya meraklı, 'işinin ehli' yazarın, tecimsel başarıya ulaşma yolundaki vazgeçilmezinin 'oyunculuk' olduğu açıkça görülür. Simon oyunlarında yer alan sanatçı rolünü öyle parlatmalıdır ki, izleyen, metnin -yazar kişi becerileriyle gizlenmiş- sıradanlığını farketmeksizin, olaya kaptırıversin kendini. Simon oyunlarının 'kıvamı'nı tutturan işte bu oyunculardır. Söz gelimi, Bedia Muvahhit, Vasfi Rıza Zobu, Muammer Karaca gibi 'kendine özgü' olabilenler...

'Aklımdaki Kadınlar'

Ankara Devlet Tiyatrosu'nda Sinan Pekinton rejisiyle –ülkemizde ilk kez- sahnelenen 'Aklımdaki Kadınlar' yapımında Neil Simon tiyatrosunun kıvamı tutturulamamış. Levent Şenbay, Zeynep Ekin Öner, Ekin Tunçay Turan', Şirin Çetinel Giobbi, Pınar Gün, Dilara Keyf Günüç, Özge Mirzalı ve Zeynep Bostancı'nın rol aldığı oyun, yazarlık edimiyle gerçek yaşamı arasında denge kurmakta zorlanan –ilk eşi ölmüş, ikinciyi de yitirmesine ramak kalmış- yazarın, düşüncelerine konuk ettiği çeşitli kadınların arada bir oturma odasında belirip, nedense koltukların tepesine tüneyerek oynadıkları rollerden oluşuyor.

Duygusal ya da düşünsel devinimin aza indirgendiği, söz odaklı oyunun erkek kahramanı ise kadınların giriş çıkışları arasındaki bölümleri, haftalar boyunca oynadığı bir senaryoda, durumu ve dramı değişmeyen 'karakter'i nasıl 'renkli' kılacağını bilemeyen dizi oyuncuları gibi, aynı ses tonunu, jest ve mimikleri yinelemekle yetiniyor.

Komedisi ve dramı yerli yerine oturtulamamış bir sahne olayı...

'Aşka 103 Adım'

Özellikle New York uzamında yaşanan aile, evlilik, aşk izleklerini irdeleyen Simon'ın tecimsel açıdan en başarılı yapıtlarından 'Parkta Çıplak Ayak' başlıklı güldürü, Tiyatro Kare'nin sunduğu yapımda, Nedim Saban tarafından 'Aşka 103 Adım' başlığıyla ülkemize uyarlanarak kısaltılmış.

Oyun kısaltılınca, güldürü dozunu ayakta tutan kıvam bozulmuş. New York'tan Cihangir'e geçiş de oyuna espri katmamış. Bu arada, 'çatıdaki komşu'(Umran Ertok) örgesi, dekor ve ışık kullanımındaki özensizlik sonucunda, güldürünün bir parçası olmaktan çıkmış.

Köhne bir apartmanın en üst dairesini kiralayan yeni evli çifti oynayan, yetenekli olduklarından kuşku duymadığım Özge Özberk ve Bülent Seyran, güldürüsü yalıtılmış, düşündürücülüğü kısıtlanmış metni düz yorumlarla sunarken, bütün sevimliliklerine karşın, teatral çekicilikten yoksun dekorun sıradan görselliği içinde yitip gidiyorlar.

Geriye Anne'yi oynayan Suna Keskin kalıyor. Baştan sona, görüntüsüyle, mimikleri, jestleri ve hareketleriyle, sesini kullanış ve giysilerini taşıyış biçimiyle, Neil Simon tiyatrosunu parlatan bir usta var karşımızda. Oyunu soluklandıran, tüm kusurlarına karşın izleten, bunu yaparken kendini paralamayan, rahat ve seyircisine egemen, ama son derece disiplinli bir yorumcu.

Örnek olsun!

(Cumhuriyet, 14 Mayıs 2013)

Hakkında

Tiyatro Eleştirmenleri Birliği (TEB), İstanbul'da yerleşik olan bir sivil toplum kuruluşu'dur. 1990 yılında 35 üyenin katılımıyla kurulan...

devamı için

Takip Et

Bilgi İletim