http://www.aict-iatc.org/

YALITIM SARMALINDA KENDİNİ YOK EDEN İNSANLIĞIN ÖYKÜSÜ: “İZOLE”

Fizikten hiç mi hiç anlamam, ama bir eksen etrafında tur atan (tekerlek örneği) bir cismin, dönme ekseni ve kuvvetin uygulandığı nokta arasındaki dikme ile kuvvetinin çarpımına "Dönme Momenti" ya da "Tork" diyorlar, onu biliyorum. Ama benim sözünü edeceğim Tork o Tork değil, başka Tork. Bu Tork, Tan Temel ve Sernaz Demirel tarafından Nisan 2011'de İstanbul'da kurulan çağdaş dans topluluğunun adını oluşturmakta.

hedef, izole sarmalını aşmak duvarları yıkmak.

Tan Temel ile Sernaz Demirel kendi başlarına, Tork yapımı olarak olabildiğince bağımsız dans performansları üretiyor ve sahneliyor; gerektiği ahvalde müzik, tiyatro ve diğer sanatlardan sanatçılarla da işbirliği yapıyorlar. 2012-2013 sezonu için (dört aylık bir araştırma ve prova sürecinden sonra) "İzole" başlıklı bir performans ortaya çıkarmışlar. Temel ve Demirel, "İzole"de, ülkemizde var olan (lanet olası) "özgürlük duvarı"nı aşmayı amaçlıyor, esas duvar/ları yıkmak için hazırladıkları yeni ve birbirinden farklı, çok özel ve anlamlı duvarlar yaratıyorlar. Hedef, izole sarmalını aşmak, duvarları yıkmak. Duvar/duvarlar yıkılmazsa, insanlığın yıkılacağının farkındalar. Kendisine sosyal yalıtım uygulayan insanlığın, kendi kendini duvarların gerisinde yok etmesine yaratıcılıklarıyla karşı çıkıyorlar. Karşı çıkarken dansta yeniyi, güçlüyü ve günceli asla savsaklamıyorlar.

dilara akay'ın tuvalet kâğıtlarından sahne yerleştirmesi

35-40 dakikalık performanslarında, İstanbul Maçka'daki Dotmarsta Salonu'nun fevkalade samimi ortamında pekişen duygularına, birbirine bağlanan solo ve düolarına yoğun içsellik yüklüyorlar. Gösterilerini yanıp sönen, yanarken dönerek gölgeler veren ışıklardan, çok sayıda dansçıdan, görkemli dekoratif malzemelerden ayıklamışlar, arındırmışlar. Sadece, Dilara Akay'ın tuvalet kâğıtlarından oluşturduğu mükemmel zekâ ürünü sahne yerleştirmesinden (enstalasyon) yararlanmışlar. Dilara Akay'ın onlarca tuvalet kâğıdından kalelerini/kulelerini Barış Ertürk-Serkan Emre Çiftçi ikilisinin "Ambiance" müziği olarak da tanımlanabilen elektro akustik müzikleri destekliyor. İkilinin performansa saksafon ve trompet ile eşlik etmesi hiç kuşkum yok ki apayrı bir keyif yaratmakta. Tan Temel ve Sernaz Demirel, gösterileri sırasında Ayşe Ayter'in ekonomik ışık tasarımı altında parlıyorlar, giderek bir anda yıldızlaşıyorlar.

sözü olup söyleyebilmek

Tork'un "İzole"sinde devinim var, dans var, beden dili var. Beden dilinin içine yerleştirilmiş gerçekte olmayan, yaşanmayan alt kültürler, hedefler, kişilikler, arzular, inançlar var. Nefes nefese oluşun müziği var. Nefes nefese oluşun devinimle kurduğu ilişki var. Duvara çarpan bedenlerin parçalara ayrışması var. Birbirine el uzatan, sonra bağımsızlaşan, daha sonra yabancılaşan kişilikler var. Kısacası, ortada sağlam temele oturtulmuş, güçlü ve söyleyecek sözü olan bir performans var.

imgeleri teatral anlamda dansa dökmek

Bu gösteriyi izlerken, dansta öyküye gerek olmadığını savunanlara neden katılmadığımı, "katılmadığım" ne kelime tepki gösterdiğimi, dans performanslarında da "öykü"nün odak olduğuna nasıl inandığımı, öykünün mutlaka olması gerektiğini yıllardır nasıl savunduğumu bir kez daha anımsadım. Dans performansı bir oyunu, felsefeyi, düşünceyi ya da imgeleri teatral anlamda dansa dökmek anlamını taşıyor benim için. İşte Tork'un "İzole"sinde de dansçılar, giderek dünyayı ve kendilerini sorguluyor, kendileriyle ve dünyayla hesaplaşıyorlar. Var olan bütün sanatlar (estetik ve plastik) "İzole"nin içinde yer alıyor. Klasik bale, modern dans, mim, hareket tiyatrosu... Bütün bunlar bir bütün içinde hemhal haline geliyor, dans alanında harman oluyor.

sınırlandırmalara hodri meydan

Sonuç olarak Tork yapımı "İzole"de dans, tiyatro ve müziğin geleneksel sınırları korkusuzca aşılıyor, sınırlandırmalara meydan okunuyor.

Sunulan, müzik, dans ve öyküdür.

Tümü hep birlikte kendine özgü bir bütünü biçimlendiriyor. Duygu ve düşüncelerin bedendeki etkileri örnekleniyor; bedensel yaşantı, haliyle duygu ve düşünceleri de ayaklandırıyor.

Hemen deyivereyim: "İzole", damaklarda mükemmel bir tat bırakıyor.

(Meraklısı İçin Not: Tork yapımı "İzole", bu sezon son kez 15 ve 22 Mayıs akşamları saat 22'de Maçka Dotmarsta Salonunda izlenebilinecek. Telefon mu? Hadi onu da deyivereyim: 0212 232 44 40)

Üstün Akmen

Hakkında

Tiyatro Eleştirmenleri Birliği (TEB), İstanbul'da yerleşik olan bir sivil toplum kuruluşu'dur. 1990 yılında 35 üyenin katılımıyla kurulan...

devamı için

Takip Et

Bilgi İletim