http://www.aict-iatc.org/

"Kalp Kendi Hayatını Yaşar"

Devlet Tiyatrosu'nun oyunu, aşkın yanı sıra 20.yüzyılın siyasal ve kişisel sorunlarıyla da Hesaplaşıyor.

AŞKIN SIRADANLIĞI- Yazan: Savyon Liebrecht, Yöneten: Özgür Yalım, Çeviren: Tarık Günersel. Dekor: Behlüldane Tor, Giysi: Nalan Alaylı, Işık: Yüksel Aymaz, Oyuncular: Nisa Yıldırım/ Saydam Yeniay/ Deniz Elmas/ Efe Tunçer.

Oyunun yazarı 1948 Münih doğumlu Savyon Liebrecht, toplama kampından kurtulmuş bir Musevi ailenin kızı. Edebiyat ve felsefe öğrenimi yapması ve 50 yıl sonra İsrail'de yaşayan soykırım kurbanlarının yaşamlarına tanık olması, yazarı doğal olarak Nazi dönemiyle ilgilenmeye ve yapıtlarına da bu açıdan yaklaşmaya yöneltiyor. "Aşkın Sıradanlığı", oyuncu Deniz Elmas'ın yazının başlığında alıntıladığım "kalp kendi hayatını yaşar" sözünden hareket eden ve aşkla dünya görüşünün çatışmasını yansıtan bir oyun. Tarık Günersel'in özenli çevirisiyle dilimize aktarılan oyunda, 20.yüzyılın iki önemli düşünürü olan Martin Heidegger ile Hannah Arendt'in aşkı anlatılıyor.

Heidegger ile önce öğrencisi, sonra sevgilisi olan Arendt'in ilişkisi, Hitler'in iktidara gelmesi üzerine genç kadının Almanya'dan kaçmak zorunda kalmasıyla sona eriyor, ama mektuplaşmaya devam ediyorlar. Bu arada Heidegger'in rektörlüğü kabul etmesi, onu bir Nazi işbirlikçisi konumuna getirince, Arendt ve dostları onun tutumunu sorgulamaya başlıyorlar. Doğal olarak da profesöre yönelik en kesin sorgulamayı ve kendi kendisiyle en çetin hesaplaşmayı yapan, ilişkilerini "ateşli bir aşk yaşamak, ama kendini günah işlemiş gibi görmemek" olarak yorumlayan Arendt oluyor. Yıllar sonra, Hannah kendi ölümünden birkaç ay, Heidegger'in ölümünden de bir yıl önce onunla son kez karşı karşıya geliyor ve onca yıl boyunca yaptığı sorgulamayı bu sefer her şeye karşın yüreğinden silemediği ve "düşünce imparatorluğunun taçsız kralı" diye tanımladığı sevgilisinin yüzüne karşı yapıyor.

Savyon Liebrecht, iki düşünürün elli yıla yaklaşan bir süre içindeki mektuplarından derlediği öyküyü geriye dönüşlerle çift zamanlı olarak kurgulamış. Oyunun adı "Aşkın Sıradanlığı", Hannah'nın Nazi ideolojisi ile Siyonist ideolojiyi birbirine benzeterek eleştirdiği "Kötülüğün Sıradanlığı" adlı yapıtına gönderme yapıyor. Hannah'nın yaşlılık döneminde başlayan oyun, gençlik yıllarıyla dönüşümlü olarak sürüyor.

Özgür Yalım, sıradan olmayan insanların âşık olduklarında sıradanlaşmalarını ve oradan hareketle aşkın sıradanlığını en yalın biçimiyle aktaran bir oyun düzeni kurmuş. Bu yalınlık oyun kurgusunun sağlamlığını pekiştiren bir başarı unsuru oluyor.

Behlüldane Tor'un, zaman geçişlerini kolaylaştırmak için tasarladığı döner sahne düzeni, titiz bir ayrıntıyla işlenen o nedenle de hayli kalabalık olan dekorun Cevahir Salonu gibi küçük sahnelerde kullanışsız olması sonucunu yaratmış. Sahne derinliği yok denecek kadar az olduğu için her dönüşte dekor seyircilerin üzerine üzerine geliyor; ayrıca görüş mesafesini de olumsuz bir biçimde kısaltıyor. Nalan Alaylı'nın giysileri dönemlerle de, kişilerle de uyumlu. Yüksel Aymaz'ın ışık tasarımı dekora ve oyunculara katkıda bulunuyor.

Oyunculara gelince, Hannah'nın gençliğini oynayan Deniz Elmas, sahne sempatisi ve yeteneğiyle oyunun en başarılı sanatçısı. Michael ve Rafael'i canlandıran Efe Tunçer, her iki rolünde de inandırıcı karakterler çiziyor. Heidegger rolünde Saydam Yeniay, yaşlılık bölümünde rolüne çok daha iyi otururken, gençlik döneminde fiziğiyle pek inandırıcı olamıyor. En azında saç rengini değiştirerek genç görünebilirdi, çünkü o tarihte 35 yaşında olması gerekirken hayli geçkin bir görüntüsü var. Yaşlı Hanna Arendt'te Nisa Yıldırım, diğer oyunculara ayak uyduran bir çizgiyi yakalayamıyor. Sanki sürekli ezberini düşünürken, canlandırdığı kişinin davranışlarına, tarzına gereken önemi vermemiş, üstünde durmamış gibi bir izlenim bırakıyor.

"Aşkın Sıradanlığı", yorumuyla da, aktardığı bilgilerle de İstanbul Devlet Tiyatrosu'nun izlenmesi gereken bir çalışması.

Hakkında

Tiyatro Eleştirmenleri Birliği (TEB), İstanbul'da yerleşik olan bir sivil toplum kuruluşu'dur. 1990 yılında 35 üyenin katılımıyla kurulan...

devamı için

Takip Et

Bilgi İletim